Özetle en önemli noktalar
- Gastronomi Avusturya’da izne bağlı (reglementiert) bir meslektir (§ 94 Z 26 GewO): bir Befähigungsnachweis (mesleki yeterlilik belgesi) ya da bir gewerberechtlicher Geschäftsführer (ruhsattan sorumlu müdür) gerekir. İstisna, § 111 Abs 2 GewO’ya göre freie Gastgewerbe denen serbest küçük işletme türleridir.
- Neredeyse her mekânın bir Betriebsanlagengenehmigung (işletme tesisi izni, § 74 vd. GewO) alması gerekir. Mekânı ancak bu izin çıktıktan sonra açabilirsiniz; bunun için birkaç ay hesaplayın.
- Gıda hukuku (LMSVG, AB Hijyen Tüzüğü), alerjen bilgilendirmesi ve sigara yasağı ilk tabaktan itibaren geçerlidir.
- Yıllık ciro 15.000 avroyu ve bunun 7.500 avrodan fazlası nakit satışları aşarsa Registrierkasse zorunludur (§ 131b BAO). Gastronomide bu sınıra neredeyse her zaman hızla ulaşılır.
- NeuFöG formu ile harçlardan ve bazı işçilik yan maliyetlerinden tasarruf edersiniz. Web sitesi ve Google profili açılıştan haftalar önce yayında olmalıdır.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki ya da vergi danışmanlığının yerini tutmaz. Kurallar değişebilir ve kısmen eyaletten eyalete farklıdır: ayrıntıları ticaret odanızdan (WKO veya IHK), yetkili makamdan ya da mali müşavirinizden kontrol edin.
Konsept ve yer: her şeyi belirleyen karar
Bir kira sözleşmesi imzalamadan önce konseptiniz net olmalı: Ne servis ediyorsunuz, kime, hangi saatlerde ve hangi fiyata? Ofis bölgesindeki bir öğle yemeği lokantası, bir kokteyl barından veya kahvaltı kafesinden farklı alanlara, çalışma saatlerine ve personel planlamasına ihtiyaç duyar. Konseptten işletme türü (restoran, kafe, bar, Imbiss, konaklama), mutfak teknolojisi ve dolayısıyla izinler için gereken emek ortaya çıkar.
Yer seçiminde yalnızca yoldan geçen müşteri ve kira önemli değildir. Mekânın gastronomi için imar açısından uygun ve yapısal olarak elverişli olup olmadığını önceden kontrol edin: havalandırma ve yağ ayırıcı, misafirler ve personel için tuvaletler, kaçış yolları, engelsiz erişim, komşulara karşı gürültü koruması. Baca bağlantısı olmayan eski bir dükkân pahalı bir sürprize dönüşebilir. Kendinizi bağlamadan önce belediyeye (yapı denetim makamı, Baubehörde) ve Gewerbebehörde’ye (ruhsat makamı) danışın ve kira sözleşmesine, işletme tesisi izni çıkmazsa sözleşmeden cayma hakkı ekletin.
Kira sözleşmesinden önce netleştirin
- İmar durumu ve önceki kullanım: Mekân daha önce aynı işletme türünde izinli bir gastronomi işletmesi miydi?
- Çatıdan baca çıkışı, yağ ayırıcı, planlanan mutfak için elektrik ve doğalgaz bağlantısı
- Tuvaletlerin sayısı ve konumu, kaçış yolları, basamaksız giriş
- Komşuluk: üstte daireler, açık hava oturma alanı (Schanigarten) mümkün mü, gürültü konuları
- Demirbaşlar ve mevcut izinler için devir bedellerini (Ablöse) yazılı olarak kayda geçirin
Gastronomi için Gewerbeberechtigung (işletme ruhsatı)
Misafir konaklatan ya da yemek ve içecek servis eden herkes § 111 Abs 1 GewO’ya göre gastronomi için bir Gewerbeberechtigung’a (işletme ruhsatı) ihtiyaç duyar. Bu izne bağlı bir meslektir: yeterliliğinizi kanıtlamanız gerekir; örneğin Gastgewerbe-Verordnung’a (gastronomi yönetmeliği) göre ilgili bir eğitimle (turizm okulu, uygulamalı çıraklık bitirme belgesi) veya Befähigungsprüfung (yeterlilik sınavı) ile. Belgeniz yoksa, § 39 GewO’ya göre bu belgeye sahip olan ve haftalık normal çalışma süresinin en az yarısı kadar işletmede çalışan bir gewerberechtlicher Geschäftsführer atayabilirsiniz.
Bazı küçük işletme biçimleri için yeterlilik belgesi gerektirmeyen freie Gastgewerbe vardır (§ 111 Abs 2 GewO); örneğin en fazla sekiz oturma/servis yeriyle alkolsüz içecekler ve şişe birayla birlikte basit yemekler ya da kahvaltı dahil en fazla on misafir yatağıyla konaklama. Ancak bunların da kaydını yaptırmanız gerekir. Tüm ayrıntıları, yeterlilik belgesine giden yolları ve işletme türlerini Avusturya’da gastronomi ruhsatı (Konzession) yazımız anlatıyor.
İşletme tesisi izni, yapı ve imar
Bir mekân, § 74 GewO anlamında ticari bir işletme tesisidir (Betriebsanlage). Mutfak, havalandırma, müzik ve misafirler komşuları rahatsız edebileceği veya tehlikeye atabileceği için kural olarak Bezirkshauptmannschaft’tan (ilçe idaresi) veya şehirlerde Magistrat’tan (belediye idaresi) izin gerekir. Küçük tesisler için (800 m²’ye kadar işletme alanı ve 300 kW bağlantı gücü) § 359b GewO’ya göre basitleştirilmiş bir usul vardır; burada makam iki ay içinde karar vermek zorundadır. Daha büyük projelerde veya komşular itiraz ettiğinde süreç uzar.
Ruhsat kaydı, işletme tesisi izni henüz çıkmadan da yapılabilir; ancak mekânı açmanıza ancak izin çıktıktan sonra izin verilir. Daha önce izin almış bir mekânı aynı işletme türünde devralırsanız çoğu zaman yeni bir izne gerek kalmaz; ancak değişiklikler (yeni mutfak, daha fazla oturma yeri, daha uzun çalışma saatleri) bildirilmeli veya onaylatılmalıdır. Buna paralel olarak belediyenin yapı denetim makamı, eyaletin yapı yönetmeliğine (Bauordnung) göre tadilatları, kullanım değişikliğini ve yangın güvenliğini inceler. Kamuya ait alandaki bir açık hava oturma alanı (Gastgarten), § 76a GewO’ya göre saat 8 ile 23 arasında ve en fazla 75 oturma yeriyle izne değil yalnızca bildirime tabidir; ancak kaldırımın kullanımı için ayrıca belediyeden izin gerekir.
Gıda hukuku, hijyen ve alerjenler
Gastronom olarak gıda işletmecisisiniz. AB Hijyen Tüzüğü (VO (EG) Nr. 852/2004) ve Lebensmittelsicherheits- und Verbraucherschutzgesetz (LMSVG), yani Gıda Güvenliği ve Tüketici Koruma Kanunu geçerlidir. İşletmenizi gıda makamına kaydettirmeniz, HACCP ilkelerine göre bir öz denetim sistemi yürütmeniz (sıcaklıklar, temizlik, mal kabulü, haşere kontrolü) ve personelinize hijyen eğitimi vermeniz gerekir. Eyaletin gıda denetimi (Lebensmittelaufsicht) habersiz denetim yapar. Gastronomi için hijyen kılavuzları ve Wirtschaftskammer’in bilgi notları, öz denetim el kitabınız için pratik bir şablondur.
14 ana alerjen için Allergeninformationsverordnung (alerjen bilgilendirme yönetmeliği), ambalajsız yiyeceklerde de misafirlerin bilgilendirilmesini öngörür: menüde yazılı olarak ya da arka planda yazılı belgeleme bulunan, eğitim almış personel tarafından sözlü olarak. Bunu nasıl düzgün uygulayacağınızı Avusturya’da alerjen etiketleme yazısı gösteriyor. Menü için alerjen lejantı aracımız yardımcı olur.
Registrierkasse, vergi ve sosyal sigorta
Registrierkassenpflicht (kayıtlı yazar kasa zorunluluğu), § 131b BAO’ya (Bundesabgabenordnung, vergi usul kanunu) göre işletme başına yıllık ciro 15.000 avroyu aştığında ve nakit satışlar 7.500 avronun üzerindeyse başlar. Kart ve Bankomat ödemeleri de nakit satış sayılır. Kasa bir güvenlik donanımıyla (imza kartı) donatılmalı ve FinanzOnline’da kayıtlı olmalıdır; her misafirin fiş alma hakkı vardır. Zorunluluğun tam olarak ne zaman başladığını ve hangi istisnaların olduğunu Avusturya’da Registrierkasse yazısında okuyabilirsiniz.
Ruhsatla birlikte Wirtschaftskammer’e üye olursunuz ve şahıs işletmesi olarak GSVG’ye göre SVS’de (serbest çalışanların sosyal sigorta kurumu) zorunlu sigortalı olursunuz (sağlık, emeklilik ve kaza sigortası). Vergi dairesine (Finanzamt) işletmenin açılışını bildirir ve bir UID numarası (KDV kimlik numarası) talep edersiniz. Gastronomide yiyecek ve içecekler için farklı KDV oranları geçerlidir; kasayı baştan doğru kurdurun. Gastronomi deneyimi olan bir mali müşavir ilk yıllarda neredeyse her zaman kendini amorti eder.
Personel: Kollektivvertrag, kayıt ve koruma kuralları
Çalışanlarınızı işe başlamadan önce Österreichische Gesundheitskasse (ÖGK)’ya, yani Avusturya sağlık sigortası kurumuna kaydedersiniz. Ücretler, zamlar, çalışma süresi ve bahşiş düzenlemeleri için meslek birlikleriyle sendikanın her yıl müzakere ettiği Kollektivvertrag für das Hotel- und Gastgewerbe (otel ve gastronomi toplu iş sözleşmesi) geçerlidir. Buna çalışma süresi kayıtları, iş güvenliği (işyerleri, risk değerlendirmesi) ve çırak yetiştiriyorsanız çıraklık eğitimi yetkisi eklenir. Personel mi arıyorsunuz? Web sitenizde mutfaktan ve servisten gerçek fotoğraflar içeren ayrı bir kariyer sayfası çoğu zaman herhangi bir iş ilanı portalından daha etkilidir.
Teşvikler ve sigortalar
Neugründungs-Förderungsgesetz (NeuFöG), yani yeni kuruluşları teşvik kanunu, gerçek yeni kuruluşları kuruluşla ilgili resmi işlemlerdeki damga harçlarından ve federal idari harçlardan, ayrıca çalışanlar için bazı işçilik yan maliyetlerinden (FLAF’a işveren katkısı, konut teşvik katkısı, kaza sigortası) muaf tutar: ilk işe alımın yapıldığı ay ve izleyen on bir ay boyunca, ardından üçüncü yılın sonuna kadar ilk üç çalışan için. Koşul, Wirtschaftskammer’de danışmanlık aldıktan sonra resmi işlemlerden önce sunduğunuz resmi formdur (§ 4 NeuFöG). Buna eyaletlerin teşvikleri, turizm işletmeleri için Österreichische Hotel- und Tourismusbank (ÖHT) ve bankaların girişimci kredileri eklenir.
- İşletme sorumluluk sigortası (Betriebshaftpflicht): misafirlerin, örneğin cam kırılması veya bozuk yiyecekler nedeniyle uğradığı bedensel ve maddi zararlar
- Demirbaş ve iş kesintisi sigortası: yangın, su, hırsızlık, soğutmanın arızalanması
- Cam kırılması sigortası: vitrinler ve cam cepheler için
- Hukuki koruma sigortası: ev sahibi, tedarikçiler veya personelle anlaşmazlıklar için
Zaman planı: açılışa 12 ay
12 ila 9 ay önce: konsept ve finansman
Konsepti, hedef kitleyi, fiyat aralığını ve iş planını hazırlayın, Gründerservice’e gidin, finansmanı ve teşvikleri netleştirin. Kirayı ve sabit giderleri karşılamak için günde kaç misafir gerektiğini ücretsiz başabaş noktası hesaplayıcı gösterir. Yeterlilik belgesini kontrol edin ya da sınavı veya bir Geschäftsführer’i planlayın.
9 ila 6 ay önce: yer ve planlama
Mekân arayın, imar durumunu ve önceki izinleri kontrol edin, cayma maddesi içeren bir kira sözleşmesi imzalayın. Mutfak ve havalandırma için bir proje uzmanı görevlendirin, işletme tesisi başvuru belgelerini hazırlayın.
6 ila 3 ay önce: izinler ve tadilat
İşletme tesisi izni ve yapı bildirimi için başvurun, ruhsatı NeuFöG formuyla kaydettirin, tadilata başlayın, kasa, mutfak ekipmanı ve mobilya siparişi verin.
3 ila 1 ay önce: ekip ve görünürlük
Personel arayın ve kaydedin, hijyen eğitimi yapın, alerjenler ve fiyatlarla menüyü tamamlayın. Impressum, menü ve çalışma saatleri olan web sitesini yayına alın, Google İşletme Profili oluşturup doğrulayın.
Açılış ve ilk aylar
Önce arkadaşlar ve komşular için bir soft opening (deneme açılışı), ardından resmi açılış. Yorumları aktif olarak isteyin, süreçleri ve menüyü uyarlayın, rakamları her ay mali müşavirinizle kontrol edin.
| Konu | Yasal dayanak | Yetkili makam |
|---|---|---|
| Gastronomi ruhsatı (Gewerbeberechtigung) | § 94 Z 26, § 111 GewO | Bezirkshauptmannschaft veya Magistrat |
| İşletme tesisi izni (Betriebsanlagengenehmigung) | §§ 74 vd., § 359b GewO | Bezirkshauptmannschaft veya Magistrat |
| Yapı, imar, yangın güvenliği | Eyaletin Bauordnung’u | Belediye (Baubehörde) |
| Hijyen ve kayıt | VO (EG) 852/2004, LMSVG | Eyaletin gıda denetimi |
| Alerjen bilgilendirmesi | Allergeninformationsverordnung | Eyaletin gıda denetimi |
| Registrierkasse | § 131b BAO | Finanzamt, FinanzOnline |
| Sigara yasağı | § 12 TNRSG | İlçe idari makamı (Bezirksverwaltungsbehörde) |
| Yeni kuruluş teşviki | NeuFöG | Wirtschaftskammer (Gründerservice) |
Web sitesi ve Google açılıştan önce
Misafirlerin çoğu yeni bir mekânı önce Google Haritalar’da veya Instagram’da arar. Adres ve açılış tarihi belli olur olmaz Google İşletme Profilinizi oluşturun ve menüyü, çalışma saatlerini, yol tarifini ve rezervasyonu gösteren bir web sitesini yayına alın. ECG (e-ticaret kanunu) ve Mediengesetz’e (medya kanunu) göre Impressum (künye) baştan itibaren olmalıdır; bunun için Impressum oluşturucumuz ve Avusturya’da gastronomi web siteleri için Impressum yazısı yardımcı olur. Bir gastronomi web sitesinin ne kadar tuttuğunu web sitesi maliyetleri yazısı karşılaştırıyor.
Doğrusu böyle
- Google profilini açılış tarihiyle oluşturun ve tadilattan fotoğraflar paylaşın
- Menüyü yalnızca PDF olarak değil, metin olarak yayınlayın
- Web sitesindeki ve Google’daki çalışma saatlerini aynı tutun
- Rezervasyonu veya ön siparişi açılıştan önce mümkün kılın
Bunlardan kaçının
- Web sitesini ancak açılıştan sonra planlamak
- Impressum ve menüsü olmayan yalnızca bir Instagram sayfası
- İlk haftada değişen hayalî çalışma saatleri
- Mekânın ve yemeklerin gerçek fotoğrafları yerine stok fotoğraflar
Açılışa hazır web siteniz
Karar vermeden önce menü, çalışma saatleri ve rezervasyon içeren gastronomi web sitenizin ücretsiz önizlemesine göz atın.
Gastro web sitenizin bizim tasarladığımız ücretsiz bir önizlemesi.
