Özetle en önemli noktalar
- Yolda da mutfaktaki kurallar geçerlidir: (AT) 852/2004 sayılı Yönetmelik kesintisiz bir soğuk zincir ve HACCP ilkelerine dayalı bir öz denetim sistemi ister.
- Avusturya'nın Leitlinie Hygiene für Caterer (catering hijyen yönergesi) referans değer olarak soğutulmuş yemekler için 0 ila 9 °C, sıcak yemekler için en az 65 °C verir. Almanya'daki BfR ise her noktada 60 °C'yi yeterli görür.
- Sıcaklıkları çıkışta, varışta ve servis sırasında ölçün ve saat ile ölçen kişinin parafıyla birlikte yazılı olarak kaydedin.
- Her iş türü için sabit bir paketleme listesi, saatleri içeren bir akış planı ve mekânın önceden kontrolü aksiliklerin çoğunu önler.
- Misafirlerin doğrudan erişebildiği yemekler atılır. Dokunulmamış yedekler belirli koşullarda yeniden kullanılabilir veya başkasına verilebilir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve hukuki ya da vergi danışmanlığının yerini tutmaz. Kurallar değişebilir ve kısmen eyaletten eyalete farklıdır: ayrıntıları ticaret odanızdan (WKO veya IHK), yetkili makamdan ya da mali müşavirinizden kontrol edin.
Planlama: Siparişten akış planına
İyi lojistik minibüste değil, teklif aşamasında başlar. Kaç misafir geleceğini, ne zaman yemek yeneceğini, yolun ne kadar uzun olduğunu ve mekânda neler bulunduğunu bilen, menüyü, kapları ve personeli buna göre planlayabilir. Etkinlik günündeki sorunların çoğu, bu sorulardan birinin cevapsız kalmasından kaynaklanır. Teklifinizi ve fiyatlarınızı nasıl oluşturacağınızı catering teklifi rehberinde bulabilirsiniz. Burada ise sonrasında gelen her şey ele alınıyor.
Mekânı kontrol edin
Giriş yolu, yükleme alanı, büfeye kadar olan yol ve basamaklar, asansör, elektrik (güç ve prizler), su, el yıkama lavabosu, soğutma imkânı ve kirli bulaşık için yer. En iyisi fotoğraflarla ya da önceden kısa bir ziyaretle.
Menüyü lojistiğe uyarlayın
Taşımaya ve bekleme süresine dayanan yemekler seçin. Bir risotto ya da sufle 40 dakikalık yolculuktan sonra bozulur, bir güveç ya da fırın sebze neredeyse hiç etkilenmez.
Zaman planını geriye doğru hesaplayın
Servisin başlangıcından geriye doğru sayın: kurulum, yolculuk, yükleme, porsiyonlama, pişirme. Böylece her adımın ne zaman bitmesi gerektiğini ve yemeklerin ne kadar süre sıcak ya da soğuk tutulacağını görürsünüz.
Personeli ve aracı planlayın
Kim araç kullanıyor, kim kuruyor, kim servis yapıyor, müşterinin muhatabı kim? Büyük işlerde aşırı yüklenmiş tek bir sefer yerine takviye için ikinci bir sefer genellikle daha iyidir.
Akış planını yazılı hale getirin
Her iş için adres, muhatap kişi, telefon numaraları, saatler, misafir sayısı, menü, alerjiler ve özel notları içeren tek bir sayfa. Bu sayfa ekiple birlikte yola çıkar, bir kopyası mutfakta kalır.
Mekânda kimin neden sorumlu olduğunu da müşteriyle netleştirin. Avusturya'nın catering yönergesi bunu açıkça belirtir: Yemekleri müşteri ya da personeli kendisi dağıtıyorsa, servis sırasındaki hijyenden o sorumludur. Bu tür anlaşmaları sipariş onayına yazın, böylece sonradan yanlış anlaşılma olmaz.
Taşıma: Araç, kaplar ve yükleme
Ambalajsız yemekler; hava, zemin, kıyafet ya da taşıyan kişi tarafından kirletilmeyecek şekilde taşınmalıdır. Pratikte bu şu anlama gelir: her şeyi örtün ya da kapatın, kaplar temiz, araç temiz olsun. Taşıma kapları ve tekerlekli dolap ya da kasa gibi yardımcı araçlar kolay temizlenebilmeli ve iyi durumda olmalıdır. Sabah içecek kasası ya da alet taşımış bir araç, ancak yük alanı sonrasında temizlenmişse uygundur.
| Ekipman | Ne için | Dikkat edilecekler |
|---|---|---|
| Kapaklı gastronorm kaplar | Çiğ, hazırlanmış ya da hazır yemekler | Sıkı kapaklar, içerik ve tarih etiketli |
| Yalıtımlı termo kutular | Kısa ve orta mesafede sıcak ya da soğuk yemek | Sıcak ve soğuk için ayrı kutular, önceden ısıtın ya da soğutun |
| Buz aküsü ya da aktif soğutucu kutu | Soğuk tutulması gereken yemekler, tatlılar, çiğ ürünler | Aküler tamamen donmuş, kutu önceden soğutulmuş, mümkün olduğunca az açın |
| Soğutmalı araç ya da soğutma donanımı | Büyük miktarlar, uzun mesafeler, yaz | Soğutma yüklemeden önce çalışıyor, yük alanında termometre |
| Tekerlekli dolap, kasa, spanzet | Yolculuk sırasında sağlam duruş | Ağır olanlar altta, hiçbir şey serbest değil, sıvılar dik ve kapalı |
Gıdaları birbirini olumsuz etkilemeyecek şekilde paketleyin. Yönerge, her catering firmasının bilmesi gereken iki örnek verir: soğuk tutulması gereken yemekleri sıcak yemeklerle birlikte paketlemeyin ve glütensiz yemekleri glütenli yemeklerle birlikte paketlemeyin. Bu, tüm alerjenler için de geçerlidir. Alerjensiz porsiyonları açıkça etiketleyin ve ayrı taşıyın. Büfelerde hangi etiketlemenin geçerli olduğunu Avusturya ve Almanya için alerjen rehberlerinde bulabilirsiniz.
Soğuk zincir ve sıcak tutma: Sıcaklıklar
AB hijyen yönetmeliğine göre, oda sıcaklığında güvenle saklanamayan gıdalarda soğuk zincir kesintiye uğramamalıdır. Taşıma ya da servis sırasında pratik nedenlerle gerekli olan ve sağlığı tehlikeye atmayan kısa sapmalara izin verilir. Yönetmelik çoğu yemek için somut derece vermez. Bunlar sektörel hijyen yönergelerinde, standartlarda ve kendi HACCP planınızda yer alır. Aşağıdaki değerler resmî kaynaklardan alınmış referans değerlerdir. Belirleyici olan, gıda denetim makamınızın ve yönergenizin istedikleridir.
| Ne | Referans değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Soğutulmuş yemekler | 0 ila 9 °C, 10 °C'ye kadar tolerans, servis en fazla 9 °C | Leitlinie Hygiene für Caterer (AT) |
| Beef tartar | en fazla 4 °C | Leitlinie Hygiene für Caterer (AT) |
| Çiğ balık, deniz ürünleri, suşi | Eriyen buz sıcaklığı, yani 0 °C'ye yakın | Leitlinie Hygiene für Caterer (AT) |
| Sıcak teslimat ve büfedeki sıcak yemekler | en az 65 °C | Leitlinie Hygiene für Caterer (AT) |
| Sıcak tutma | yemeğin her noktasında en az 60 °C | BfR'nin sıcak tutma görüşü (DE) |
Almanya'da eski standartlar ve birçok sektör yönergesi sıcak tutma için hâlâ 65 °C verir. Alman Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü (BfR) 2020'de sıcak yemeklerdeki tipik mikropların hangi sıcaklığın üzerinde artık çoğalmadığını değerlendirdi ve her noktada en az 60 °C'yi yeterli gördü. 65 °C ile planlayan, her iki ülkede de güvenli taraftadır ve bir kap açıldığında biraz soğursa bir payı olur. Birçok yönerge ayrıca hazırlanmadan servise kadar toplam sıcak tutma süresini birkaç saatle sınırlar. Bu yüzden sırf vaktiniz var diye yemeği yola çıkmadan saatler önce bitirmeyin.
- Sıcak gir, sıcak çık: Yemeği doğrudan fırından ya da kazandan önceden ısıtılmış kaplara doldurun ve hemen kapatın.
- Soğuk soğuk kalır: Soğuk yemekleri soğuk odadan yola çıkmadan hemen önce alın, sıcak ve soğuk yemeği asla aynı kutuya koymayın.
- Çekirdek sıcaklığı ölçün, kutudaki havayı değil: Batırma termometresini yemeğin ortasına sokun, her ölçümden sonra temizleyin.
- Sapma, önlem demektir: Sıcak bir yemek fazla soğumuşsa yerinde yeterince yeniden ısıtılır ya da servis edilmez. Fazla ısınmış soğuk yemekler HACCP planınıza göre değerlendirilir, şüphe varsa atılır.
- Yönergenin uzun servis süreleri için önerdiği gibi, her şeyi bir kerede büfeye koymak yerine birkaç kez takviye yapın.
Yolda HACCP kayıtları
AB hijyen yönetmeliğine göre her gıda işletmesi HACCP ilkelerine dayalı bir öz denetim sistemi yürütmek zorundadır. Catering firmaları için taşıma ayrı bir kritik aşamadır, çünkü yemekler burada mutfağın kontrollü ortamından çıkar. Kayıtları basit tutun: Ekiple yola çıkan ve sonra dosyalanan iş başına tek bir form, stres anında kimsenin doldurmadığı gelişmiş bir sistemden iyidir. Kayıt ve öz denetimin temelleri Avusturya ve Almanya için büfe rehberlerinde anlatılıyor.
| Zaman | Ne kaydedilmeli |
|---|---|
| Üretimin sonu | Yemek, saat, pişirmedeki çekirdek sıcaklık ya da soğutma sıcaklığı |
| Çıkış | Sıcak ve soğuk yemeklerin sıcaklığı, saat, aracın durumu ve temizliği |
| Varış | Sıcaklıklar tekrar, saat, yolculuk sırasındaki olağan dışı durumlar |
| Servis sırasında | Belirli aralıklarla büfe sıcaklığı, saatiyle birlikte takviyeler |
| Servisin sonu | Neyin atıldığı, neyin geri alındığı ve gerekçesi |
| Sapmalar | Ne olduğu ve hangi önlemi aldığınız |
Ölçümü yapan kişinin parafı önemlidir. Bir denetimde ya da misafir şikâyetinde, soğuk zincirin korunduğunu bununla gösterebilirsiniz. Soğutucu kutulardaki ve araçtaki kablosuz termometreler ya da veri kaydediciler işin bir kısmını üstlenir ve yolculuğu kesintisiz kaydeder. Ancak ürün üzerindeki ölçümün yerini tutmazlar.
Paketleme listeleri: Hiçbir şeyi unutmayın
Eksik servis takımı, unutulan konserve açacağı ya da hâlâ depoda duran uzatma kabloları: Neredeyse her catering firmasının böyle hikâyeleri vardır. Finger food, sıcak büfe ya da ızgara gibi her iş türü için sabit bir paketleme listesi, buna karşı en basit sigortadır. Liste yüklerken işaretlenir, geri toplarken bir kez daha, böylece mekânda hiçbir şey kalmaz.
Catering paketleme listesi (temel)
- Akış planı, iletişim bilgileri, alerjen listesi ve HACCP formu
- Batırma termometresi, yedek pil, prob için dezenfektan mendil
- Etiketli kaplarda yemekler, yedekler ayrı paketlenmiş
- Chafing dish ya da sıcak tutma cihazları, jel yakıt ya da elektrik, uzatma kabloları
- Soğutucu kutular, buz aküleri, balık ve deniz ürünleri için buz
- Her yemek için servis takımı, kepçeler, maşalar, düşenler için yedek
- Mobil el yıkama ünitesi ya da su bidonları, sıvı sabun, kâğıt havlu
- Tek kullanımlık eldiven, önlük, bone, ilk yardım çantası
- Temizlik malzemeleri, bezler, çöp torbaları, yemek atıkları için kaplar
- Yemekler ve alerjenler için tabelalar, masa örtüleri, dekorasyon
- Misafirler kendileri ödüyorsa kasa ya da kart terminali
Büfe tabelaları için her işte yeniden doldurduğunuz standart bir şablon işinizi kolaylaştırır. Alerjen açıklaması aracıyla büfenin yanına uyan, alerjen kodlarını açıklayan net ve yazdırılabilir bir sayfa oluşturabilirsiniz.
Mekânda kurulum ve servis
Varışta ilk dakikalar önemlidir. İlk kutu açılmadan önce ellerin nerede yıkanacağını, soğuk yemeklerin nerede soğuk kalacağını, kirli bulaşık ve çöpün nerede toplanacağını netleştirin. Catering yönergesi, mekândaki koşulların, özellikle el yıkama imkânının önceden kontrol edilmesini ister. Lavabo yoksa mobil bir çözüm getirin.

Doğrusu böyle
- Soğuk yemekleri hemen soğutmaya ya da buzun üzerine koyun, servisten hemen önce tabaklayın
- Her yemek için ayrı servis takımı, servise kadar yemekler örtülü
- Her görev değişiminde eldiven değiştirin, örneğin boşaltmadan servise geçerken
- Büfe sıcaklıklarını belirli aralıklarla ölçün ve kaydedin
- Küçük miktarlarda servis yapın ve yedekten takviye edin
Bunlardan kaçının
- Yemeklere çıplak elle dokunmak
- Yeni yemeği kaptaki artıkların üzerine dökmek
- Soğutucu kutuları güneşte ya da ısıtıcıların yanında açık bırakmak
- Servis sırasında ojeli ya da takma tırnak
- Suşi ya da tiramisu gibi hassas yemekleri sonuna kadar dışarıda bırakmak
Etkinliklerdeki büfeler ve food truck'lar için de aynı ilkeler geçerlidir, yalnızca daha fazla gelip geçen müşteri ve genellikle daha da az yer vardır. Organizatörle elektrik, su ve yer konusunda neleri netleştirmeniz gerektiğini etkinliklerde food truck yazısında bulabilirsiniz.
Dönüş, artan yemekler ve temizlik
Etkinliğin sonu hijyen açısından en hassas andır, çünkü herkes yorgundur ve bir an önce bitirmek ister. Catering yönergesi burada açıktır: Misafirlerin doğrudan erişebildiği hijyen açısından hassas yemekler atılır. Bu yüzden akşamın sonuna doğru yalnızca meyve, hamur işi ya da kurabiye gibi risksiz gıdalar sunulmalıdır. Yedek olarak sizin kontrolünüzde kalan, yani kapalı, soğuk ya da sıcak tutulmuş ve hiç büfeye çıkmamış yemekler, olumsuz etkilenmedikleri sürece yeniden kullanılabilir.
Büfeyi toplayın
Büfedeki açık artıklar, yemek atıkları kurallarına göre ayrılarak atılır. Yedekleri kontrol edin: Sıcaklığı ölçün, kaplar kapalı mı?
Yedekleri güvenceye alın
Kullanılabilir yedekleri hemen yeniden soğutun. Servis edilmemiş sıcak yemekleri araçta saatlerce ılık bekletmek yerine hızla soğutun.
Teslimi netleştirin
Müşteri artan yemekleri almak istiyorsa ya da bağışlanacaksa, yalnızca yedekten verin ve soğutma ile tüketim hakkında not ekleyin. Bu tür anlaşmalar önceden sözleşmeye yazılmalıdır.
Ayrı yükleyin
Kirli bulaşık ve çöpü temiz ekipmandan ve gıdalardan ayrı, kapalı kaplarda taşıyın.
Temizleyin ve değerlendirin
Kapları, termo kutuları, aracı ve cihazları aynı gün temizleyin, formları dosyalayın, eksik olanları paketleme listesine ekleyin.
Gıda israfını önlemenin en iyi yolu işin başındadır: gerçekçi miktar planlaması, bağlayıcı bir misafir sayısı ve ayrı kalan bir yedek. Tarif ölçekleme aracı tariflerinizi onaylanan kişi sayısına göre çevirir; böylece alışveriş ve üretim tutar. Her işten sonra neyin ne kadar arttığını not edin. Birkaç etkinlikten sonra çok daha isabetli planlarsınız. Şirket etkinlikleri ve özel kutlamalar için düzenli müşterileri nasıl kazanıp tutacağınızı catering müşterisi kazanmak rehberinde bulabilirsiniz.
Kendi web sitenizle daha fazla catering talebi
Menüleri, referansları ve misafir sayısını, tarihi, mekânı ve alerjileri hemen soran bir talep formunu gösterin. Web sitenizin nasıl görünebileceğine ücretsiz göz atın.
Gastro web sitenizin bizim tasarladığımız ücretsiz bir önizlemesi.
Kaynaklar
- WKO Steiermark: Leitlinie Hygiene für Caterer (Avusturya Sağlık Bakanlığı'nın catering hijyen yönergesi, 2023)
- BfR: Güvenli beslenme, toplu yemek tesislerinde gıda kaynaklı hastalıklardan korunma (2024, Almanca)
- EUR-Lex: Gıda hijyenine ilişkin (AT) 852/2004 sayılı Yönetmelik
- gesetze-im-internet.de: Infektionsschutzgesetz (Enfeksiyondan Korunma Kanunu), § 43


